Các loại tiết diện phổ biến
Thép hình kết cấu chia thành tiết diện hở và kín. Tiết diện hở gồm dầm H, dầm I, thép U và thép góc; tiết diện kín chủ yếu là ống vuông và chữ nhật. Hình dạng tiết diện quyết định chênh lệch giữa trục mạnh và trục yếu, từ đó quyết định cấu kiện phù hợp chịu uốn, chịu nén hay làm giằng và chi tiết liên kết.
Ứng xử của từng tiết diện
| Tiết diện | Đặc điểm | Ứng dụng |
|---|---|---|
| Dầm H | Cánh rộng và phẳng; chênh lệch hai trục nhỏ | Dầm, cột, khung cổng |
| Dầm I | Cánh hẹp hơn; hiệu quả khi uốn quanh trục mạnh | Cấu kiện chủ yếu chịu uốn |
| Thép U | Đối xứng đơn; chịu xoắn kém | Xà gồ, giằng, cấu kiện phụ |
| Thép góc | Hai cạnh thuận tiện liên kết | Giằng, chi tiết liên kết, thanh bụng dàn |
| Ống chữ nhật | Tiết diện kín; chống xoắn và thẩm mỹ tốt hơn | Cột, dàn, cấu kiện lộ ngoài |
Bảng nêu ứng xử chung. Lựa chọn thực tế phụ thuộc nhịp, tải, cách liên kết và yêu cầu chống cháy hoặc chống ăn mòn.
Cách đọc ký hiệu tiết diện
Ví dụ ký hiệu dầm H thông dụng H400×200×8×13 lần lượt là chiều cao tiết diện, chiều rộng cánh, chiều dày bụng và chiều dày cánh. Bốn con số này cho biết khả năng chịu uốn và cách liên kết. Thép góc và thép U dùng quy ước khác, thường là chiều rộng cạnh và chiều dày, nên cần xác nhận trước khi báo giá.
Yếu tố quyết định lựa chọn
- Đường truyền tải: chủ yếu uốn hay nén, và có tải hai phương không.
- Nhịp và tải: nhịp dài hơn thường đòi hỏi chiều cao và độ cứng lớn hơn.
- Liên kết: chi tiết nút ảnh hưởng ngược lại việc chọn tiết diện.
- Môi trường và thẩm mỹ: điều kiện lộ ngoài hoặc ăn mòn ảnh hưởng hình dạng và xử lý bề mặt.
Thép cán nóng và tiết diện tổ hợp hàn
Thép cán nóng giới hạn trong dải tiêu chuẩn, thời gian cung ứng theo tồn kho. Khi thiết kế vượt dải tiêu chuẩn, hoặc cần tiết diện thay đổi, lỗ mở hay chiều dài đặc biệt, thép tấm được tổ hợp và hàn. Hai hướng khác nhau về liên kết, kiểm tra và tiến độ nên cần xác định sớm.
Lưu ý mua hàng và gia công
Khi yêu cầu báo giá, nên cung cấp cùng lúc: mác thép, kích thước tiết diện, số lượng và chiều dài, yêu cầu cắt hoặc khoan, xử lý bề mặt và điểm giao hàng. Nếu cấu kiện được nối hoặc hàn, nêu cả cấp mối hàn và yêu cầu kiểm tra.
Câu hỏi thường gặp
Tiết diện lớn hơn có luôn an toàn hơn? Không hẳn. Tiết diện và mác thép phải cùng thoả mãn yêu cầu chịu lực và ổn định; tiết diện quá lớn làm tăng trọng lượng bản thân và chi phí.
Để xác nhận cung ứng thép hình và gia công hỗ trợ, xem Vật liệu thép kết cấu, dầm H tổ hợp hàn và dầm thép; phạm vi gia công tại gia công thép kết cấu.