Mác thép và tiết diện là hai vấn đề khác nhau
Mác thép là thoả thuận tiêu chuẩn về thành phần hoá học, tính chất cơ học và trạng thái giao hàng. Tiết diện quyết định hình dạng và lượng vật liệu. Hai yếu tố quyết định những việc khác nhau và không thể thay thế nhau. Thiết kế thường chốt tiết diện và mác trước, sau đó nhà chế tạo mua vật liệu và gia công theo bản vẽ đã duyệt.
Khác biệt giữa Q235B và Q355B
Khác biệt chính là cấp độ bền. Con số trong mác liên quan tới giới hạn chảy nhỏ nhất, nên Q355 cao hơn Q235. Với cùng yêu cầu tải, cấp bền cao hơn thường cho phép tiết diện nhỏ hơn; chi phí vật liệu, quy trình hàn và độ khó gia công cũng thay đổi.
Chữ cái cuối thường chỉ cấp chất lượng giao hàng liên quan tới thử va đập. Giá trị cụ thể theo tiêu chuẩn và yêu cầu dự án.
Hàm lượng carbon và tính năng cơ học
Hàm lượng carbon cao hơn thường làm tăng độ bền nhưng giảm độ dẻo và khả năng hàn. Vì vậy kết cấu hàn dùng mác bền cao cần quy trình hàn được phê duyệt, kiểm soát nhiệt độ nung trước và nhiệt độ giữa các lớp.
Vị trí thường gặp của các mác phổ biến
| Mác | Vai trò chung | Ứng dụng |
|---|---|---|
| Q235B | Thép kết cấu carbon thông dụng | Nhà xưởng thông thường, kho, giằng, cấu kiện phụ |
| Q355B | Thép bền cao hợp kim thấp | Nhịp lớn, tải nặng, cấu kiện chính |
| Q355C | Cấp độ dẻo dai cao hơn | Môi trường nhiệt độ thấp hoặc yêu cầu va đập nghiêm ngặt |
| Q460C | Cấp độ bền cao hơn | Thiết kế đặc biệt tải nặng và nhịp rất lớn |
Bảng chỉ nêu vị trí chung, không phải phạm vi tồn kho; cung cấp thực tế xác nhận bằng chứng chỉ vật liệu và đơn hàng.
Chọn mác cho dự án
Đơn vị thiết kế đặt mác theo tải trọng, nhịp, mức quan trọng của cấu kiện, nhiệt độ môi trường và điều kiện hàn. Người mua có thể bắt đầu từ ba câu hỏi: cấu kiện chính hay phụ, có yêu cầu nhiệt độ thấp hay va đập không, và có quy định đặc biệt về hàn hay xử lý bề mặt không.
Chứng chỉ vật liệu và hồ sơ kiểm tra
Thép kết cấu nên có chứng chỉ vật liệu. Kiểm tra số heat, thành phần hoá học và tính chất cơ học xem có khớp đơn hàng. Khi có thử lại, NDT hoặc kiểm tra bên thứ ba, cần thoả thuận phạm vi, tỷ lệ lấy mẫu và tiêu chí chấp nhận trong hợp đồng.
Câu hỏi thường gặp
Q235B có thay thế được Q355B không? Chỉ đơn vị thiết kế xác nhận được; cấp bền khác nhau nên khả năng chịu lực của cấu kiện thay đổi.
Để xác nhận phạm vi vật liệu và gia công hỗ trợ, xem Vật liệu thép kết cấu, gia công thép kết cấu và dầm H tổ hợp hàn. Gửi danh mục vật liệu hoặc bản vẽ để được xem xét.